30 lat doświadczenia w branży wózków widłowychBezpłatnieAudyt floty wózków widłowych

Poradnik

Mężczyzna z dokumentami w kabinie wózka widłowego Linde

Uprawnienia na wózek widłowy (UDT) – zakresy, egzamin i ważność

Do obsługi wózka widłowego z mechanicznym napędem podnoszenia potrzebne jest zaświadczenie kwalifikacyjne wydane po egzaminie przed komisją Urzędu Dozoru Technicznego. Wyjaśniamy, jakie są zakresy uprawnień, jak wygląda egzamin, ile kosztuje, jak długo zaświadczenie jest ważne i jak je przedłużyć. Opisujemy stan prawny z października 2026 r.

Kto potrzebuje uprawnień UDT na wózek widłowy?

Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy użytkowaniu wózków jezdniowych z napędem silnikowym do obsługi wózków jezdniowych podnośnikowych z mechanicznym napędem podnoszenia dopuszcza się osobę, która ukończyła 18 lat i ma:

  • zaświadczenie kwalifikacyjne do obsługi wózków jezdniowych, wydane po egzaminie przed komisją UDT, albo
  • uprawnienia maszynisty ciężkich maszyn budowlanych i drogowych lub książkę operatora maszyn roboczych z wpisem w zakresie obsługi wózków podnośnikowych.

W praktyce dotyczy to większości wózków pracujących w magazynach i zakładach produkcyjnych: elektrycznych i spalinowych wózków czołowych, wózków wysokiego składowania typu reach truck czy wózków systemowych. Przegląd typów maszyn znajdziesz w artykule wózek widłowy – rodzaje i zastosowanie.

Zakresy uprawnień na wózki widłowe

Rozporządzenie z 2019 r. w sprawie sprawdzania kwalifikacji przewiduje dwa zakresy obsługi wózków jezdniowych podnośnikowych z mechanicznym napędem podnoszenia. Różnią się rodzajem wózków i okresem ważności zaświadczenia. Osobne uprawnienia dotyczą konserwacji wózków.

Zakres uprawnieńJakie wózki obejmujeWażność
Wózki z wysięgnikiem oraz wózki z osobą obsługującą podnoszoną wraz z ładunkiemnp. ładowarki teleskopowe i wózki, w których stanowisko operatora unosi się razem z ładunkiem; zakres uprawnia też do obsługi wszystkich pozostałych wózków podnośnikowych5 lat
Wózki podnośnikowe z wyłączeniem wózków z wysięgnikiem i z osobą podnoszonąnp. typowe wózki czołowe – elektryczne, spalinowe i LPG – oraz wózki typu reach truck10 lat
Konserwacja wózków jezdniowych podnośnikowychuprawnienia dla osób wykonujących konserwację wózków5 lat

W ogłoszeniach o pracę i ofertach kursów często pojawiają się skróty „I WJO” i „II WJO”. Obowiązujące rozporządzenie ich nie używa – zakresy opisuje słownie. Sprawdzając dokumenty operatora, patrz więc na opis zakresu i datę ważności, a nie tylko na skrót.

Jak zdobyć uprawnienia UDT krok po kroku

  1. Wniosek. Składasz do UDT pisemny wniosek o sprawdzenie kwalifikacji. Dołącza się do niego m.in. informację o wykształceniu oraz zgodę właściciela wózka lub jego upoważnionego przedstawiciela na wykorzystanie maszyny podczas egzaminu.
  2. Egzamin. Przeprowadza go komisja złożona z co najmniej dwóch osób. Egzamin ma część teoretyczną – pisemną, w formie papierowej lub elektronicznej – oraz część praktyczną.
  3. Termin. Egzamin powinien odbyć się w ciągu 30 dni roboczych od złożenia kompletnego wniosku.
  4. Zaświadczenie. Po zdanym egzaminie otrzymujesz zaświadczenie kwalifikacyjne z określonym zakresem i okresem ważności.

Przepisy nie wymagają ukończenia kursu przed egzaminem. Egzamin sprawdza jednak zarówno teorię, jak i praktyczną obsługę wózka, dlatego wiele osób przygotowuje się do niego na kursie.

Ile kosztuje egzamin UDT na wózek widłowy?

Opłata za sprawdzenie kwalifikacji wynosi 3,75% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej ogłaszanego przez Prezesa GUS, obowiązującego w dniu złożenia wniosku. Według strony UDT stawka wynosi obecnie 333,88 zł (stan na październik 2026 r.).

Przedłużenie ważności zaświadczenia jest bezpłatne. Za wydanie duplikatu lub wymianę zaświadczenia od 4 lipca 2026 r. obowiązuje opłata 99 zł. Cenę kursu przygotowującego do egzaminu ustala firma szkoleniowa – nie jest ona częścią opłaty UDT.

Jak długo ważne są uprawnienia na wózek widłowy?

Okres ważności zależy od zakresu: 10 lat dla typowych wózków podnośnikowych, 5 lat dla zakresu obejmującego wózki z wysięgnikiem i z osobą podnoszoną oraz 5 lat dla uprawnień do konserwacji.

Przedłużenie zaświadczenia

  • wniosek składasz nie wcześniej niż 2 lata i nie później niż 3 miesiące przed upływem ważności,
  • wniosek kierujesz do jednostki, która wydała zaświadczenie,
  • warunkiem jest wykonywanie czynności objętych zaświadczeniem przez co najmniej 3 lata w ostatnich 5 latach jego ważności,
  • przedłużenie jest bezpłatne i nie wymaga ponownego egzaminu.

Jeśli termin minie, zaświadczenie traci ważność, a nowe można uzyskać dopiero po zdaniu egzaminu.

Stare zaświadczenia bezterminowe

Zaświadczenia wydane przed 1 czerwca 2019 r. były bezterminowe. Po zmianie przepisów zachowały ważność przez 5 lat, a wnioski o ich przedłużenie można było składać do 2 października 2023 r. Dokumenty, których nie przedłużono, straciły ważność 1 stycznia 2024 r. Operator, który ma stare zaświadczenie bez daty ważności i nie złożył wniosku w terminie, musi ponownie zdać egzamin.

Zezwolenie pracodawcy to nie uprawnienia UDT

W niektórych firmach operatorzy mają wewnątrzzakładowe, imienne zezwolenia wydane przez pracodawcę. UDT wyjaśnia, że takie zezwolenia nie są zaświadczeniami kwalifikacyjnymi. Do obsługi wózków podnośnikowych potrzebne są uprawnienia opisane wyżej.

Rozporządzenie BHP z 15 grudnia 2017 r. przewiduje okres przejściowy dla imiennych zezwoleń wydanych na podstawie wcześniejszego rozporządzenia z 10 maja 2002 r.:

  • zezwolenia wystawione do 31 grudnia 2014 r. zachowują ważność najpóźniej do 31 grudnia 2026 r.,
  • zezwolenia wystawione od 1 stycznia 2015 r. – najpóźniej do 31 grudnia 2027 r.

Jeśli w Twoim zakładzie ktoś pracuje na podstawie takiego dokumentu, sprawdź jego datę wystawienia – dla części zezwoleń termin mija z końcem tego roku.

Kiedy zaświadczenie UDT nie jest potrzebne?

Wymóg zaświadczenia nie dotyczy urządzeń o napędzie ręcznym wszystkich mechanizmów ani urządzeń o udźwigu do 250 kg. Dozorowi technicznemu nie podlegają też wózki bez mechanizmu podnoszenia – według UDT są to wózki unoszące, pchające i ciągnikowe.

Nie oznacza to braku wymagań. Do obsługi wózków z napędem silnikowym innych niż podnośnikowe dopuszcza się osobę, która ukończyła 18 lat i ma:

  • zaświadczenie ukończenia szkolenia odpowiedniego do rodzaju wózka, prowadzonego według programu opracowanego lub zatwierdzonego przez UDT, albo
  • dokument uprawniający do kierowania pojazdami silnikowymi, czyli prawo jazdy, albo
  • uprawnienia wymagane do obsługi wózków podnośnikowych.

Osobny wymóg dotyczy wózków zasilanych gazem. Operator takiego wózka i osoba wymieniająca butle muszą być przeszkoleni w zakresie bezpiecznego użytkowania butli, w tym ich wymiany.

Obowiązki pracodawcy przed dopuszczeniem operatora do pracy

Samo zaświadczenie to nie wszystko. Przed dopuszczeniem do pracy operator zapoznaje się w szczególności z instrukcją wózka, ryzykiem zawodowym na stanowisku i instrukcją bezpieczeństwa prac transportowych.

Pracownik przechodzi też instruktaż stanowiskowy przed rozpoczęciem pracy. Prowadzi go wyznaczona przez pracodawcę osoba kierująca pracownikami albo sam pracodawca, a kończy się on sprawdzianem wiedzy i umiejętności. Od 12 grudnia 2025 r. odbycie instruktażu można potwierdzić w postaci papierowej lub elektronicznej.

Szkolenie okresowe BHP pracowników na stanowiskach robotniczych odbywa się nie rzadziej niż raz na 3 lata, a przy pracach szczególnie niebezpiecznych – nie rzadziej niż raz w roku. Pierwsze szkolenie okresowe przeprowadza się w ciągu 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy.

Dobrą praktyką jest też krótka kontrola wózka przed każdą zmianą. Gotową listę znajdziesz w artykule codzienna kontrola wózka widłowego.

Jak pomagamy firmom?

Dostarczając wózek, przekazujemy go razem ze szkoleniem z obsługi. Prowadzimy też szkolenia BHP z pracy na wózkach widłowych. Jeśli brakuje Ci operatora z uprawnieniami, możesz wynająć wózek razem z operatorem z uprawnieniami UDT.

Najczęstsze pytania

Czy z uprawnieniami na wózek czołowy można pracować na reach trucku?

Tak. Zakres obejmujący wózki podnośnikowe z wyłączeniem wózków z wysięgnikiem i z osobą podnoszoną dotyczy zarówno wózków czołowych, jak i wózków typu reach truck. Przed pracą na nowym typie wózka operator musi jednak zapoznać się z jego instrukcją i przejść instruktaż stanowiskowy.

Czy uprawnienia na wózek widłowy obejmują ładowarkę teleskopową?

Tylko wtedy, gdy zaświadczenie obejmuje zakres z wózkami z wysięgnikiem. Ten zakres jest ważny 5 lat i uprawnia też do obsługi pozostałych wózków podnośnikowych.

Czy pracodawca może sam wydać uprawnienia na wózek?

Nie. Pracodawca prowadzi instruktaż stanowiskowy i szkolenia BHP, ale zaświadczenie kwalifikacyjne do obsługi wózków podnośnikowych wydaje UDT po zdanym egzaminie.

Podstawa prawna

Potrzebujesz operatora albo szkolenia?

Napisz, ilu operatorów i jakich wózków dotyczy temat. Odpowiemy, co możemy zorganizować.

Wynajem wózka z operatorem z uprawnieniami UDT

Skontaktuj się z nami

Blog

Czytaj również

Wszystkie artykuły
Wynajem wózków widłowych – Forklift Zone
Wynajmij zamiast kupować

WIĘCEJ PRACY? AWARIA? SEZON?

Potrzebujesz wózka na kilka dni, tygodni albo na czas większej liczby zleceń?
Skontaktuj się z nami i dobierz wynajem dopasowany do aktualnych potrzeb Twojej firmy.